शेतकरी बांधवांनो, उन्हाळा सुरू झाला की बाजारात सर्वात जास्त मागणी असते ती म्हणजे 'टरबूज' (Watermelon) या फळाला. टरबूज हे कमी कालावधीत म्हणजेच साधारण ३ महिन्यांत (९० ते १०० दिवस) शेतकऱ्याला लाखो रुपयांची कमाई करून देणारे नगदी पीक आहे.
पण बऱ्याचदा फळांना चांगली साईझ न मिळणे, फळे तडकणे किंवा रोगांमुळे पूर्ण पीक वाया जाणे अशा समस्या येतात. म्हणूनच, आज आपण टरबूज लागवडीची संपूर्ण आधुनिक पद्धत आणि योग्य नियोजन पाहणार आहोत, जेणेकरून तुम्हाला विक्रमी उत्पादन मिळेल.”
१. लागवडीचा काळ (कधी लागवड करावी?)
उन्हाळी हंगाम: १५ डिसेंबर ते १५ फेब्रुवारी हा काळ टरबूज लागवडीसाठी सर्वोत्तम मानला जातो.
नदीपात्रातील लागवड: काही भागात ऑक्टोबर-नोव्हेंबरमध्येही लागवड केली जाते.
२. जमीन आणि पूर्वमशागत
जमीन: टरबुजासाठी मध्यम ते भारी, उत्तम निचऱ्याची पशू किंवा गाळाची जमीन निवडावी. जमिनीचा सामू (pH) ५.५ ते ७ च्या दरम्यान असावा.
मशागत: जमीन उभी-आडवी नांगरून, कुळवून भुसभुशीत करावी. नांगरणीच्या वेळी हेक्टरी शेणखत मिसळावे.
३. सुधारित जाती (कोणती जात चांगली?)
बाजारपेठेत सध्या जास्त मागणी असलेल्या काही प्रमुख जाती:
शुगर बेबी: गोल, गडद हिरव्या रंगाची आणि अतिशय गोड जात.
अर्का माणिक: लंबगोड, फिक्कट हिरव्या रंगावर गडद पट्टे असलेली आणि वाहतुकीसाठी उत्तम जात.
कलिंगड (किरण/सरस्वती): खाजगी कंपन्यांचे नामांकित वाण (उदा. सागर, नामांकित हायब्रीड जाती), ज्यांना बाजारात मोठी मागणी असते.
४. खत व्यवस्थापन
बेड तयार करताना (पायाभूत खत): लागवडीपूर्वी प्रति एकरी १० ते १५ गाड्या चांगले कुजलेले शेणखत द्यावे. रासायनिक खतांमध्ये प्रति एकरी ५० किलो डीएपी (DAP), ५० किलो म्युरेट ऑफ पोटॅश (MOP) आणि १० किलो दाणेदार गंधक द्यावे.
नत्र खत: लागवडीनंतर २० ते २५ दिवसांनी नत्र खताचा (युरिया) २५ किलोचा पहिला हप्ता आणि फुलं लागताना दुसरा हप्ता द्यावा.
५. लागवडीची पद्धत: ठिबक सिंचन की सरी पद्धत?
टरबुजाची लागवड ठिबक सिंचन (Drip Irrigation) आणि मल्चिंग पेपर चा वापर करून गादीवाफा (बेड) पद्धतीवर करणे अत्यंत फायदेशीर ठरते.
दोन्ही पद्धतींमधील फरक खालीलप्रमाणे आहे:
(वैशिष्ट्य): पाण्याची बचत (ठिबक व मल्चिंग पध्दत): ५०% ते ६०% पाण्याची बचत होते. (सरी पध्दत): पाण्याचा अपव्यय जास्त होतो.
(वैशिष्ट्य): खत व्यवस्थापन (ठिबक व मल्चिंग पध्दत): विद्राव्य खते थेट मुळापाशी देता येतात (फर्टिगेशन). (सरी पध्दत): खते वाहून जाण्याची शक्यता असते.
(वैशिष्ट्य): तण नियंत्रण (ठिबक व मल्चिंग पध्दत):मल्चिंगमुळे तण उगवत नाही, मजुरी खर्च वाचतो. (सरी पध्दत):वारंवार खुरपणी करावी लागते.
(वैशिष्ट्य) :उत्पादन व गुणवत्ता (ठिबक व मल्चिंग पध्दत):फळांचा दर्जा उत्तम राहतो, उत्पादन ३०-४०% वाढते. (सरी पध्दत): फळे मातीच्या संपर्कात आल्याने सडण्याची भीती असते.
लागवडीचे अंतर: बेड पद्धतीमध्ये दोन बेडमधील अंतर ५ ते ६ फूट ठेवावे आणि बेडवर दोन रोपांमधील अंतर २ फूट ठेवावे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा