महाराष्ट्र सरकारच्या कायद्यानुसार शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात जाण्यासाठी हक्काचा रस्ता मिळवण्याची कायदेशीर तरतूद आहे.
याबाबत सविस्तर माहिती आणि प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
कायदेशीर तरतुदी (Rules)
- नवीन रस्त्यासाठी (कलम १४३): जर तुमच्या शेतात जाण्यासाठी सुरुवातीपासूनच कोणताही रस्ता नसेल, तर महाराष्ट्र जमीन महसूल अधिनियम १९६६ च्या कलम १४३ अन्वये तुम्ही लगतच्या शेतकऱ्याच्या बांधावरून नवीन रस्त्याची मागणी करू शकता.
- अडवलेला रस्ता मोकळा करण्यासाठी: जर तुमचा जुना वहिवाटीचा रस्ता शेजाऱ्याने अडवला असेल, तर मामलेदार कोर्ट ॲक्ट १९०६ च्या कलम ५ नुसार तहसीलदार तो रस्ता मोकळा करून देऊ शकतात.
अर्जासोबत लागणारी आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
- अर्जदाराचा चालू महिन्यातील ७/१२ (7/12) उतारा
- शेतीचा ८-अ (8-A) उतारा
- शेतीचा सरकारी नकाशा / मोजणी नकाशा (ज्यावरून रस्ता हवा आहे तो कच्चा आराखडा)
- शेजारील (ज्यांच्या बांधावरून रस्ता हवा आहे) शेतकऱ्यांचे ७/१२ उतारे
रस्ता मिळवण्याची संपूर्ण प्रक्रिया (Process)
- तहसीलदारांकडे अर्ज: वरील सर्व कागदपत्रांसह तहसील कार्यालयात रीतसर अर्ज दाखल करा.
- नोटीस जारी करणे: अर्ज मिळाल्यानंतर तहसीलदार तुमच्या बाजूच्या सर्व संबंधित शेतकऱ्यांना त्यांचे म्हणणे मांडण्यासाठी नोटीस पाठवतात.
- जागेची प्रत्यक्ष पाहणी: तहसीलदार, मंडळ अधिकारी (सर्कल) आणि तलाठी प्रत्यक्ष तुमच्या शेतावर येऊन रस्त्याची गरज आहे का, याची पाहणी करतात.
- आदेश पारित करणे: शेजाऱ्यांचे कमीत कमी नुकसान होईल अशा पद्धतीने साधारणपणे ८ ते २० फूट रुंदीचा रस्ता मंजूर केला जातो, जेणेकरून तिथून ट्रॅक्टर किंवा बैलगाडी जाऊ शकेल.
टीप: जर तहसीलदारांचा निर्णय मान्य नसेल, तर तुम्ही ६० दिवसांच्या आत उपविभागीय अधिकाऱ्याकडे (Sub-Divisional Officer) अपील करू शकता.
लयीभारी माहिती दिली धन्यवाद
उत्तर द्याहटवा